ROSYJSKA AGRESJA
Rozszerzają ataki

Wojska rosyjskie, obawiając się dostaw dla Ukrainy zachodniego uzbrojenia, w tym samolotów F-16, usilnie starają się rozszerzyć działania wojenne, by zapobiec przejściu ukraińskich wojsk do ofensywy. – Wróg doskonale rozumie, że w wyniku stopniowego otrzymywania znacznej ilości broni i sprzętu wojskowego od naszych partnerów oraz przybycia pierwszych F-16, które wzmocnią naszą obronę powietrzną, czas będzie grał na naszą korzyść, a jego szanse na sukces spadną – stwierdził naczelny dowódca Sił Zbrojnych Ukrainy gen. Ołeksandr Syrski. Z tego powodu rosyjskie dowództwo dąży do rozszerzenia działań na całej linii frontów w Ukrainie, a celami są: wyczerpanie ukraińskiej armii, zakłócenie szkolenia rezerw, a w końcu niedopuszczenie do przejścia do operacji ofensywnych. Wizytujący jednostki broniące najważniejszych odcinków frontu na wschodzie Ukrainy gen. Syrski ujawnił, że Rosjanie prowadzili szczególnie aktywne działania ofensywne w rejonach operacyjnych, takich jak: Kupiańsk, Pokrowsk, Kurachowe i Wremiwka. Główne wysiłki Rosjan skoncentrowane są jednak na odcinku pokrowskim, gdzie zgromadzili oni zdecydowaną większość brygad i pułków szturmowych.

Według generała, na całej linii frontu, która ciągnie się od rejonów na północ od Charkowa w północnej części Ukrainy aż do Krynek w obwodzie chersońskim na południu, żołnierze ukraińscy pokazują odporność, odwagę i patriotyzm, a co najważniejsze – wiarę w zwycięstwo.
j.k.

ROSJA – ZACHÓD
Wojna dotrze do innych

Istotna część świata Zachodu nie ma należytej wiedzy o zagrożeniach płynących ze strony Rosji – oceniło ukraińskie Centrum Wolności Obywatelskich, któremu w październiku 2022 r. przyznano Pokojową Nagrodę Nobla. Ołeksandra Matwijczuk, kierująca organizacją, która m.in. dokumentuje zbrodnie popełnione przez wojska rosyjskie w Ukrainie, przekazała, że część decydentów z Zachodu myli rzeczywistość z oczekiwaniami. Wstrzymanie pomocy dla Ukrainy doprowadzi do zwycięstwa Rosji i kolejnych wojen, a nie do pokoju. – Jeśli Rosja wygra, wojna dotrze do Estonii, Polski oraz innych państw – powiedziała Matwijczuk. – Wszyscy wiedzieliśmy, że Rosja rozpocznie ofensywę w maju i że będzie nam coraz trudniej, bo nasi przyjaciele, którzy obiecali nam uzbrojenie, zajęci swoimi wewnętrznymi sprawami nie przekazali go – dodała. I podsumowała: – To ludobójcza wojna. Jeśli ją przegramy, znikniemy jako naród.
j.k.

UWAGA, DEKALOG
Dekalog w każdej klasie

Gubernator Luizjany Jeff Landry podpisał niedawno ustawę, która nakazuje wywieszenie Dekalogu w każdej klasie szkół publicznych – od przedszkoli po uniwersytety. Ustawa nakazuje, że plakat z Dekalogiem ma mieć wielkość co najmniej 28 × 35 cm, a przykazania muszą być łatwe do odczytania. Jest to pierwsza taka ustawa uchwalona w jakimkolwiek stanie Ameryki. Krytycy, w tym organizacja wolnościowa ACLU, już zapowiedzieli zaskarżenie ustawy, twierdząc, że jest ona „rażąco niekonstytucyjna”.

Sam Landry powiedział, że nie może się doczekać pozwów. Zwolennicy prezentowania symboli religijnych w miejscach publicznych liczą na to, że sprawa ostatecznie trafi do Sądu Najwyższego USA, gdzie spodziewają się pozytywnej dla nich decyzji, ustanawiającej nowy precedens. W ostatnich latach SN przyznał m.in. rację trenerowi zespołu futbolu amerykańskiego w szkole publicznej, który został zwolniony za publiczne odmawianie modlitwy wraz z uczniami.
w.d.

RAPORT
15 lat za Chińczykami

Stany Zjednoczone są 15 lat za Chinami w rozwoju zaawansowanej technologicznie energetyki jądrowej – wynika z raportu amerykańskiego instytutu badawczego Information Technology and Innovation Foundation (ITIF). W Chinach powstaje 27 reaktorów jądrowych, a ich średni czas budowy to ok. 7 lat, czyli krótszy niż w innych krajach. Z kolei w USA... nie buduje się żadnego. Ostatnie dwie duże elektrownie atomowe uruchomiono w tym i ubiegłym roku w stanie Georgia, ale inwestycje były opóźnione o lata, a ich ostateczny koszt przekroczył pierwotny budżet o miliardy dolarów.

Chińska energetyka jądrowa korzysta ze wsparcia państwa, co pozwoliło jej zdominować światowy sektor energii odnawialnej i produkcji pojazdów elektrycznych. W grudniu ub.r. w elektrowni Shidao Bay w prowincji Shandong uruchomiono pierwszy na świecie tzw. wysokotemperaturowy reaktor chłodzony gazem czwartej generacji. USA mają najwięcej elektrowni atomowych na świecie, ale za jakiś czas może się to zmienić.
j.k.

WAKACJE ZA GRANICĄ
Kierunek Turcja

Z badania zleconego przez serwis Wakacje.pl wynika, że ponad połowa Polaków planujących co najmniej 7-dniowy wyjazd zagraniczny wybierze się w tym roku za granicę przynajmniej raz. Turcja jest numerem jeden wśród najpopularniejszych kierunków wybieranych przez polskich klientów biur podróży, podobnie jak w poprzednich latach. Na kolejnych miejscach ponownie pojawiają się Grecja i Egipt, a także: Tunezja, Hiszpania, Bułgaria, Cypr, Albania, Włochy i Portugalia. Prawie połowa z nas wykupuje zagraniczne wycieczki 1-3 miesiące przed podróżą, co czwarty robi to 4-6 miesięcy wcześniej, a co piąty korzysta z ofert last minute.

Nie wszędzie jednak, i nie przez wszystkich turyści – nie tylko z Polski – są mile widziani. Mieszkańcy Majorki protestują przeciw masowemu napływowi turystów. Aktywiści blokowali plaże i odstraszali turystów. „Uważajcie na miejscowych, jesteśmy wściekli” – ostrzega odwiedzających grupa Mallorca Platja Tou. Kiedyś turyści rzeczywiście zostawiali dużo pieniędzy w lokalnych biznesach. Teraz wszystko obsługują wielkie hotele. Lokalsi obwiniają przyjezdnych za ogromny wzrost cen nieruchomości, za czym nie nadążają tamtejsze wynagrodzenia. – Jesteśmy na skraju upadku zarówno ekologicznego, jak i społecznego – powiedzieli w rozmowie z dziennikarzami mieszkańcy Majorki.

Inny sposób na spacyfikowanie turystów wymyślono w nadmorskim kurorcie San Felice Circeo we włoskim Lacjum. Wprowadzono tam zakaz chodzenia po centrum na bosaka, w stroju plażowym i rozwieszania prania w widocznych miejscach. Grozi za to grzywna do 500 euro.
j.k.

UZALEŻNIENIA
Uwaga na fentanyl

To jeszcze nie jest fala uzależnień od fentanylu, ale pojawia się wiele sygnałów, że wkrótce może do nich dojść. W USA fentanyl odpowiada za zgony ponad 100 tys. ludzi w ciągu roku. Władze chcą dmuchać na zimne i się z nim rozprawić, zanim będzie naprawdę groźny. W Polsce do tej pory po fentanylu zmarły cztery osoby – w lutym trzy w podwarszawskim Żurominie, a w końcu ub.r. jedna w Poznaniu. Inspekcja sanitarna odnotowała już ok. pięćdziesięciu przypadków zatruć fentanylem w Polsce. Fentanyl to opioid, najpewniej najsilniejszy na świecie lek przeciwbólowy o działaniu narkotycznym, stosowany w przypadku intensywnego bólu, m.in. w chorobach onkologicznych. Uzależnia szybciej niż heroina, a w dużych dawkach zabija. Trafił także na czarny rynek. W Polsce najczęściej do nielegalnego obrotu opioidami, w tym fentanylem, dochodzi przez fałszywe recepty lub kradzież leku, który te substancje zawiera, choć policja uważa, że proszek lub tabletka mogą pochodzić z przemytu. Ministerstwo Zdrowia wprowadziło system monitorowania, wystawiania i realizacji recept na opioidy, w tym fentanyl.
j.k.

BADANIE OECD
Myślą kreatywnie

Wyniki polskich 15-latków w badaniu myślenia kreatywnego są wyższe niż średnia OECD. Wśród uczniów z UE lepsze wyniki uzyskali 15-latkowie z Estonii, Finlandii i Danii. Badanie towarzyszyło badaniu PISA 2022. Pokazało ono, że dziewczęta wykazują średnio wyższe umiejętności w zakresie myślenia kreatywnego niż chłopcy. – Kreatywność jest ważna nie tylko dla ekonomii, innowacji czy radzenia sobie ze złożoną rzeczywistością. Ona jest ważna dla naszej psychiki. Osoby, które twórczo myślą, również twórczo działają, są to osoby, które lepiej funkcjonują w otoczeniu – wskazał prof. dr hab. Maciej Karwowski z Uniwersytetu Wrocławskiego.
j.k.

RYNEK PRACY
Mniej pracy

Fala zwolnień w Polsce przybiera, do tego w najszybszym tempie w Europie. W pierwszym kwartale liczba miejsc pracy w Polsce zmniejszyła się o 112 tys. w Warszawie: Poczta Polska, banki ING i BNP Paribas, Agora; w Krakowie: Aptiv Services Poland i Octopus Energy; Levi Strauss w Płocku, Yazaki Automotive Products Poland w Mikołowie, Scania w Słupsku, Zakłady Porcelany „Karolina” w Jaworzynie Śląskiej czy ABB w Kłodzku, Forte w Ostrowi Mazowieckiej i Walcownia Rur „Andrzej” w Zawadzkiem, SFC Solutions w Piotrkowie Trybunalskim – m.in. te zakłady w tym roku dokonały lub dokonają dużych – powyżej 200 pracowników – zwolnień grupowych. Największy spadek zatrudnienia w Polsce odnotowano w sektorze budżetowym, gdzie liczba pracowników zmniejszyła się o 48 tys. Wśród krajów UE to w Polsce spadki zatrudnienia w ostatnich miesiącach były najwyższe. Z kraju o najbardziej dynamicznym rynku pracy w ostatnich latach zaczynamy się zmieniać w najmniej dynamiczny. Winne są wzrost kosztów produkcji, w tym koszty płac i energii, oraz ucieczka kapitału z Polski. A do tego bierność rządzących.
w.d.