Święty Walenty był rzymskim chrześcijańskim duchownym i lekarzem. Według niektórych przekazów, uzdrowił ze ślepoty córkę więziennego strażnika, w innych opisywana jest historia uzdrowienia syna greckiego filozofa Kratona, który chorował na padaczkę. Potajemnie błogosławił narzeczonych i udzielał im ślubów, dlatego czci się go jako patrona zakochanych. Podczas prześladowania chrześcijan w 269 r. został osadzony w więzieniu za szerzenie religii zakazanej przez ówczesnego cesarza Klaudiusza I. Bity i torturowany nie wyrzekł się swojej wiary. Uznano go za osobę niebezpieczną dla państwa i skazano na śmierć 14 lutego 269 r.

W tradycji katolickiej relikwie – czyli np. kości, fragmenty ciała albo przedmioty związane ze świętym – są znakiem, że święci byli nie „legendą”, tylko realnymi ludźmi. Relikwie mają pomóc wiernym czuć duchową więź ze świętymi i prosić o ich wstawiennictwo, a w kościołach – zachęcać do modlitwy, w przypadku św. Walentego – o miłość, wierność i zdrowie.

Jeden z bardziej oryginalnych relikwiarzy znajduje się w barokowym ołtarzu w Bazylice św. Floriana w Krakowie. Jest w kształcie ręki, która symbolizuje gest błogosławieństwa, a za szybą widoczne są części kości oznaczone napisem „S. Valentinus”.

Nieznane są początki kultu św. Walentego w Chełmnie. Cząstki głowy świętego przechowywane są w Kościele Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Relikwiarz wykonany został w 1630 r. z polecenia Jadwigi z Czarnków Działyńskiej, wdzięcznej za uzdrowienie dokonane za przyczyną świętego. Relikwiarz jest srebrną puszką w kształcie regularnego ośmioboku; umieszczony jest w specjalnej części przy ołtarzu głównym.

W poznańskiej farze relikwie św. Walentego znajdują się w XVIII-wiecznej pozłacanej monstrancji w bocznym ołtarzu. Po raz pierwszy za zakochanych modlono się w farze w 1996 r., a z pomysłem wystąpił ówczesny wikariusz parafii farnej ks. Maciej Szczepaniak. Od ponad 50 lat relikwie świętego znajdują się w Opactwie Sióstr Benedyktynek w Łomży. Relikwiami świętego patrona zakochanych może się poszczycić także parafia Nawrócenia św. Pawła i Sanktuarium św. Antoniego w Lublinie. Czciciele św. Walentego mogą też nawiedzić jego relikwie w pocysterskim Kościele Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Rudach Wielkich na Górnym Śląsku oraz na Jasnej Górze, w Kaplicy Świętych Relikwii; w szklanych gablotach pokrywających powierzchnie wszystkich ścian tej niezwykłej kaplicy znajdują się relikwiarze wielu świętych i błogosławionych.

W Bieruniu Starym natomiast znajduje się jedyne w Polsce Sanktuarium św. Walentego. Uroczystości odpustowe rozpoczynają się już 13 lutego procesją z parafialnego Kościoła św. Bartłomieja i złożeniem kwiatów pod figurą św. Walentego, po czym następuje nabożeństwo z udziałem arcybiskupa. 14 lutego po Mszach św. wierni przemieszczają się na kolanach wokół prezbiterium i całują relikwie świętego. /i.c.